Thắc mắc biết hỏi ai

Thảo luận trong 'TIẾNG VIỆT' bắt đầu bởi LamNguyen, 19/02/2014.

  1. LamNguyen

    LamNguyen Ong xây tổ

    Trước hết, xin khẳng định đây không phải là câu hỏi dành cho các bác sĩ. Phàm việc gì mình không biết thì phải hỏi. Hỏi để biết, để hiểu, để học. Chẳng phải người ta thường nói học hỏi đó sao. Cái ta biết thì quá ít, cái ta không biết lại quá nhiều, vì thế lại càng nên hỏi. Nhưng hỏi ai?

    Thường thường mỗi khi có gì vướng mắc nghĩ mãi không ra, người đầu tiên tôi mạnh dạn nhờ vã mà không ngại ngùng đó là bác Gu-Gồ. Bác này được cái đằm tính, kiệm lời, thường cho những câu trả lời chấp nhận được. Cơ khổ lần này tôi đưa ra một câu hỏi hơi lạ, bác ấy cứ lắc đầu ngoe nguẩy, ậm à ậm ừ rồi đưa ra một lô kết quả vụn vặt, chắp vá không thỏa đáng. Cực chẳng đã tôi phải nhờ đến các bạn. Không biết thì phải hỏi, hỏi khắc có người trả lời. Không hỏi, ai biết đâu mà trơ giúp. Tôi biết rằng, thì giờ là vàng ngọc. Ai cho mình một câu trả lời tức là đã mất đi một ít vàng ngọc nhưng đã đến nước này tồi đành làm phiền các bạn thôi. Đầu năm đầu tháng đến quấy rối khơi khơi các bạn e không công băng, thôi thì mình xin kể cho các bạn nghe một giai thoại vê chuyện hỏi, coi như món quà mình dành cho các bạn vậy.

    Chuyện rằng:

    Lê Quý Đôn là người học rộng tài cao, điều này ai cũng biết. Với cái sở học uyên bác ấy, ông không ngần ngại khi treo trước nhà tấm bảng với dòng chữ: “ THIÊN HẠ NGHI NHẤT TỰ LAI NGÃ VẤN “. Nghĩa là: Ai có chữ gì không biết cứ đến hỏi ta. Điều này chứng tỏ ông là người trên thông thiên văn dưới tường địa lý nhưng trong đó cũng ngấm ngầm một chút tự cao. Có một thầy đồ trông thấy đọc qua rồi nhếch môi cười.

    Nhân ngày giỗ thân phụ của LQĐ, ông đồ đến viếng. Ông tự giới thiệu mình là bạn đồng môn của ông cụ, mãi mê phiêu bạt giang hồ, nay ngang qua đây nên ghé thắp nén nhang. Ông ngỏ ý phúng viếng ông cụ đôi câu đối ngặt nỗi tay ông run quá không tự viết được nên nhờ LQĐ viết hộ. Bút, giấy, mực đã sẵn sàng. Ông đồ lại nói, cho bác xin cốc rượu. Ông nhấp một hớp rồi tiếp: À mà này, Bác có thói quen chỉ đọc một lần, cháu chú ý nghe cho rõ rồi viết không được hỏi lại nhé. Nói xong, ông lại làm một ngum rượu, mắt lim dim. LQĐ cùng rất đông quan khách sốt ruột chờ đợi. Rồi ông đồ cũng cất tiếng đọc: CHI. Lê Quý Đôn loay hoay chưa biết phái viết chữ CHI như thế nào bỡi trong tiếng Hán Việt từ đồng âm dị nghĩa quá nhiều, LQĐ định bụng đợi nghe tiếp chữ thứ hai hiểu nghĩa rồi sẽ viết luôn. Ông đồ mắt vẫn lim dim cất tiếng đọc tiếp: CHI. Giờ thì LQĐ cũng chưa thể viết được vì chưa hiểu được nghĩa của từ này, buộc lòng phải hỏi. Thưa bác, CHI là gì ạ? Chỉ chờ có thế, ông đồ liền sụp lạy trước trước bàn thờ rồi cất giọng ai oán: “ Ới anh ơi là anh ơi! Sao anh lại vội lìa dương thế bỏ con bỏ cái mà đi. Anh có biết không, con anh nó học đậu đến bảng nhãn mà có một chữ CHI cũng không biết, nhỡ có ai đến nhà hỏi thì làm sao nó trả lời hả anh! Than vãn xong, ông liền mọp người xuống chiếu vớ bút phóng luôn đôi câu đối, nét chữ như rồng bay phượng múa:

    CHI CHI TAM THẬP NIÊN DƯ,
    XÍCH HUYỆN HÔNG CHÂU KIÊN THƯỢNG TẠI
    • TẠI TẠI SỔ THIÊN LÝ NGOẠI,
    ĐÀO HOA LƯU THỦY TỬ HÀ CHI

    ( Cách hơn ba chục năm, Xích huyện Hồng châu nay vẫn đó.
    Xa ngoài mấy ngàn dặm, đào hoa lưu thủy bác về đâu )

    Rõ ràng là một đôi câu đối quá lạ và cũng quá hay ( Chữ đầu của vế trước là chữ cuối của vế sau, chữ đầu của vế sau là chữ cuối của vế trước ). .LQĐ ngượng tím cả mặt. Đây chỉ là một bài học về tính khiêm tốn. Thôi, thế là đủ rồi nhé, giờ thì xin trở lại với nội dung câu hỏi của tôi.

    Nếu tôi đọc câu đầu tiên: “ Thuở trời đất nỏi cơn gió bui “ rồi mời các bạn đọc câu tiêp theo, bạn sẽ đọc câu gì? Tôi tin rằng có đến 99% câu đó sẽ là: “ Khách má hồng nhiều nỗi truân chuyên “ . Ồ, nếu thế thì đơn giãn quá cần gì phải hỏi, cứ việc lôi Chinh Phụ Ngâm của Đặng Trần Côn ra đọc là xong , việc gì phải nhờ vã. Đằng này lại khác, câu tiêp theo là: “ Khách anh hùng theo duổi non sông “ Bài thơ này tôi đã dọc hơn sáu mươi năm về trước, giờ chỉ nhớ câu được câu mất, đây là bốn câu đầu :

    Thuở trời đất nổi cơn gió bụi
    Khách anh hùng theo đuổi non sông
    Chàng đi thiếp rất vui lòng
    Nam nhi là chí tang bồng bôn phương

    Nôi dung của bài thơ cũng là tâm sự của người chinh phụ nhưng nó khác với tâm sự của nhân vật chính trong Chinh Phụ Ngâm. Nếu trong Chinh Phu Ngâm, người vợ chỉ kể lễ nỗi niềm riêng tư mong nhớ, những vất vả lo toan khi phải thay chồng nuôi mẹ già con dại thì người vợ trong bài thơ tối nhắc đến lại khác, hoàn toàn khác. Từ đầu đến cuối chỉ một mực khuyên chồng cố gắng làm tròn bổn phận làm trai trong thời loạn, phải đặt tổ quốc lên hàng đầu:
    Chàng đi thiếp rất vui lòng
    Nam nhi là chí tang bồng bốn phương
    Hoặc như:
    Anh ơi hai chữ quốc thù
    Rữa hờn là phận tu mi phải làm

    Và đặc biệt là bốn câu cuối:

    Cờ giải phóng đỏ rần trước gió
    Tiếng quân ca dậy ó non sông
    Anh ơi thuộc lấy làm lòng
    Rằng ta con cháu Lạc Hồng thuở xưa

    Bài thơ không dài lắm, trên đây là những câu tòi còn nhớ. Theo suy luận của riêng tôi, bài thơ này phải ra đời trước năm 1950. Tôi cho rằng đây là một câu hỏi khó nhưng với sự trợ giúp của các bạn tôi nghĩ là mỉnh sẽ nhận được một kết quả tốt dù chỉ là với một phần trăm hy vọng.
    Hãy tìm giúp mình tên tác giã, tác phẩm này nhé.
     
    Chỉnh sửa cuối: 19/02/2014
    1 person likes this.

Chia sẻ trang này