Con đường đi lên của một nhà lãnh đạo trẻ

Thảo luận trong 'THANH NIÊN VÌ NGÀY MAI' bắt đầu bởi tandai, 11/11/2008.

  1. tandai

    tandai Tự hành lữ khách...

    Barack Obama vừa đắc cử tổng thống Mĩ, mang lại niềm hi vọng đổi mới cho hàng trăm triệu người Mĩ, cho hàng trăm quốc gia trên khắp thế giới và hàng tỉ người trên khắp hành tinh...

    Chưa biết ông sẽ làm được những gì, nhưng ít nhất, ông là hiện thân của những ước mơ táo bạo. Con đường đi lên của ông là một con đường không hề bằng phẳng, ắt có nhiều điều hay để các bạn thanh niên hôm nay nhìn lại mình và học hỏi...
     
  2. tandai

    tandai Tự hành lữ khách...

    Từ "hiện tượng Obama" đến những chuyển biến mang tính thời đại

    "Hiện tượng Obama không chỉ là một sự kiện của một quốc gia dù cho đó là một siêu cường, mà là một hiện tượng mang tầm vóc nhân loại ở thập kỷ đầu tiên của thế kỷ XXI với những biến động dồn dập." - GS Tương Lai nhận xét.

    [​IMG]
    Sự thay đổi đã đến (Ảnh nguồn: barackobama.com)


    Barack Obama đắc cử tổng thống thứ 44 của Hợp chủng quốc Hoa kỳ đang là một sự kiện làm chấn động thế giới. Từ Bắc Mỹ đến Châu Mỹ Latinh, từ Châu Âu sang Châu Á, không phải chỉ chính giới chú tâm theo dõi hành trình tiến vào Nhà Trắng của Obama, mà những người dân bình thường đều hồi hộp dõi theo diễn biến đầy kịch tính của hành trình ấy.


    Người ta hồi hộp theo dõi hành trình của Obama vì, nếu điều khó có thể trở thành sự thật ở một quốc gia đang có một vị trí trực tiếp ảnh hưởng đến toàn thế giới ấy biến thành sự thật, thì đó là một chuyển biến có ý nghĩa đột phá mang tính thời đại. Hiện tượng Obama không chỉ là một sự kiện của một quốc gia dù cho đó là một siêu cường, mà là một hiện tượng mang tầm vóc nhân loại ở thập kỷ đầu tiên của thế kỷ XXI với những biến động dồn dập.
    Gọi là “hiện tượng”, vì khi nhân dân Mỹ bầu một người da màu, một người Mỹ gốc Phi làm tổng thống thứ 44 của mình, họ đã chọn sự thay đổi. Có nghĩa là với Obama, thế giới đang ghi nhận một cột mốc trong hành trình tư duy của con người trên con đường chưa có tên trên bản đồ.


    Trên hành trình đó, Obama là một “hiện tượng” nổi bật đáng suy ngẫm. Với “hiện tượng Obama” người ta tìm thấy dẫn chứng sinh động cho một luận điểm tuyệt vời được đưa ra vào thập kỷ 80 của thế kỷ trước: “Con đường cũ dừng ở đây. Thế giới đã thay đổi, và kiểu tư duy tuyến tính không còn thích hợp vớí một thế giới phi tuyến tính… những ai chần chừ, tin rằng tương lai sẽ là sự tiếp tục đơn giản của quá khứ, sẽ sớm thấy mình bị hụt hẫng trước sự thay đổi. Họ sẽ bị buộc phải suy nghĩ lại: sẽ đi đến đâu và bằng cách nào đi đến đó, khi mà có lẽ đã quá muộn để tránh được điều không thể tránh khỏi"*.
    Với “hiện tượng Obama” cùng với những diễn biến dồn dập của thời cuộc ở hai thập kỷ cuối thế kỷ XX và thập kỷ đầu tiên của thế kỷ XXI bước vào thiên niên kỷ mới đang khẳng định một sự thật: Chuẩn mực chính là sự thay đổi!

    Đó là một dữ kiện có ý nghĩa lớn lao thôi thúc những cái đầu biết tư duy phải tự nhìn lại sự hạn hẹp của nhận thức đã có, rà soát lại để nhặt ra những thô thiển, những ngộ nhận, những sai lầm để tự bổ sung cho mình những tri thức mới, giúp thay đổi cách nhìn, cách nghĩ sát với sự vận động của cuộc sống.

    Hành trình của Sự thay đổi


    [​IMG]
    Hành trình vào Nhà Trắng của Tân tổng thống Mỹ Barack Obama
    (Ảnh nguồn: TIME)


    Sinh năm 1961 vị tổng thống nước Mỹ thứ 44 không giống như phần lớn những người từng bước vào Nhà Trắng với niềm kiêu hãnh của một người xuất thân từ những danh gia vọng tộc, nhiều đời là những thống đốc, thượng nghị sỹ vốn dòng dõi của những gia đình triệu phú như các dòng họ Roosevelt, Kennedy, Bush... Không giống những chính khách với tên tuổi lẫy lừng đã dày dạn trong các cương vị quan trọng tại nghị trường hay trên các diễn đàn quốc tế như Truman, Nixon hay Reagan; cũng chẳng phải là những danh tướng đã lập chiến công từng được mọi người biết đến như Ulysses Grant, Dwight Eisenhower.

    Theo truyền thống vốn có, những kiểu người như vậy mới xứng đáng đại diện cho những tập đoàn tư bản kếch sù chi phối lá phiếu cử tri Mỹ. Với “hiện tượng Obama”, cách tư duy truyền thống ấy đã tỏ ra lạc hậu! Chính đối thủ của cuộc đua vào Nhà trắng, McCain, trong lời phát biểu chấp nhận thất bại và chúc mừng Obama cũng đã nhấn mạnh rằng việc cử tri chọn một tổng thống da màu đã đánh dấu một bước ngoặt lịch sử của nước Mỹ. Và chắc rằng bước ngoặt lịch sử ấy không chỉ của nước Mỹ.

    Mẹ của Obama là một phụ nữ da trắng kết hôn với một người Kenya. Cuộc hôn nhân của họ bị đổ vỡ khi Obama mới 2 tuổi. Ông Barack Hussein Obama trở về Kenya, với cuộc sống nghèo khổ, thêm tật nghiện rượu, ông qua đời năm 1982. Obama ở với mẹ, rồi bà Ann Dunham tái hôn với một người gốc Indonesia, vì vậy năm 1967 Obama theo học ở các trường tiểu học ở Jakarta, nơi chỉ giảng dạy bằng tiếng Indonesia.

    Quá khứ trắc trở so với các bạn da trắng cùng lứa tuổi đã từng đẩy Obama vào khủng hoảng như chính ông đã viết trong cuốn tự truyện “Giấc mơ của cha tôi” năm 1995: Ông từng uống rượu, hút cần sa, thậm chí hít heroin để “đẩy ra khỏi đầu câu hỏi: tôi là ai?”. Sẽ hiểu thêm sức nặng của câu hỏi đó khi biết rằng trong vận động tranh cử, Obama không ngần ngại giới thiệu vợ mình, nữ luật sư Michelle Obama, vốn mang dòng máu nô lệ da đen!

    [​IMG]
    Tân tổng thống Obama từng trăn trở với câu hỏi: "Tôi là ai?"
    (Ảnh TIME)

    May mắn là chàng trẻ tuổi với những năm tháng tuổi trẻ khá buồn tủi ấy đã không rơi xuống vực, anh đã thoát hiểm khi trở về Los Angeles, được vào học tại đại học Occidental, để rồi tại đây khởi đầu con đường mới bằng một bài phát biểu trong cuộc biểu tình của sinh viên chống lại chủ nghĩa phân biệt chủng tộc.

    Từ đó, sau bốn năm tại đại học Columbia theo học khoa học chính trị, Obama chuyển đến Chicago với vai trò của nhà tổ chức hoạt động cộng đồng để cuối 1988 vào học tại trường luật Havard và cuối năm, do điểm số xuất sắc, Obama được nhận vào làm biên tập viên tạp chí Havard Law Review danh tiếng để rồi trở thành chủ nhiệm tờ tạp chí đó bằng tài năng thực sự của mình.

    Từ đấy, luật sư Obama tiến vào con đường sự nghiệp chính trị bằng bản lĩnh và năng lực nổi trội của chính mình mà không hề có một bảo trợ về quá khứ gia đình dòng họ hoặc bất cứ một ô dù nào. Obama tự tin chinh phục cử tri của mình bằng quan điểm và trình độ hiểu biết sâu sắc của một người đã chiếm lĩnh được tri thức qua sự khổ luyện và dấn thân, với sự am hiểu thấu đáo về tầng lớp trung lưu và biết cách diễn đạt ý tưởng chính trị và hoài bão thay đổi nước Mỹ đi thẳng vào lòng người.

    Ông được họ lắng nghe, ủng hộ đúng như lời của McCain trong phát biểu chúc mừng thắng lợi của Obama: “Người Mỹ đã lên tiếng”! Chính sự “lên tiếng” đó ghi nhận “hiện tượng Obama”, một biểu tượng của sự biến đổi! Và “sự thay đổi đã đến với nước Mỹ” như lời tuyên bố của Obama.

    Khi người Mỹ bỏ phiếu cho Obama, họ đã bỏ phiếu cho một khát vọng đổi mới cuộc sống. Khát vọng đó đủ sức vượt qua những cản ngại ghê gớm về tệ phân biệt chủng tộc đã trầm tích trong lòng nước Mỹ và ngoài nước Mỹ, về bề dày chính trị và sức mạnh tài chính của bản thân người sẽ đứng đầu Hợp chủng quốc Hoa Kỳ với gốc gác của ông ta.

    Đừng quên rằng, “mỗi bước tiến mới sẽ tất yếu biểu hiện ra như là một sự xúc phạm tới cái thiêng liêng, là một sự nổi loạn chống lại trạng thái cũ, đang suy đồi nhưng được tập quán thần thành hoá”, điều mà Ph. Ăngghen đã từng cảnh báo.**


    Phải chăng cử tri Mỹ đã làm nên “sự nổi loạn” đó nhằm đổi thay một thực trạng kéo dài với những bước thăng trầm của một xã hội tích tụ trong nó những tiềm năng lớn lao cũng như những nghịch lý quái gở đã đến lúc phải có những đột phá để hướng đến một xã hội tốt đẹp hơn?

    Liệu đó có phải là cái đích mà Obama chỉ ra: “Chúng ta đã phải đợi rất lâu và hôm nay sự thay đổi đã đến với nước Mỹ. Nhưng con đường phía trước sẽ dài và chúng ta phải vượt qua dốc đứng. Chúng ta sẽ không thể tới đích trong một năm hay thậm chí trong một nhiệm kỳ. Nhưng chưa bao giờ tôi tràn đầy hy vọng hơn lúc này rằng nước Mỹ sẽ tới đích. Tôi hứa với các bạn rằng chúng ta sẽ tới được đích đó”.

    Phải chăng vì cái đích đó mà cử tri Mỹ dám đưa vào Nhà Trắng một con người đã từng dằn vặt, trăn trở về thân phận hẩm hiu và tủi cực của mình với sự tự giày vò trong câu hỏi “Tôi là ai?” của một người Mỹ sinh ra tại Hawaii giữa Thái Bình Dương có bố là người Kenya, mẹ là người Mỹ da trắng ở bang Kansas.

    Cũng đừng quên rằng hành trình của cuộc đua vào Nhà Trắng được khởi đầu ở vào thế lép vế của một thượng nghị sĩ không khai thác được chút hào quang nào từ dòng họ mà là ngược lại, cũng chẳng có những thế lực tư bản hùng mạnh nào đỡ đầu như chính Obama giãi bày trong diễn văn đắc cử tổng thống tại công viên Grand Park ở Chicago: “Chúng tôi khởi đầu khi không có nhiều tiền hay sự hậu thuẫn. Chiến dịch của chúng tôi không khởi động trong những đại sảnh ở Washington, nó bắt đầu tại sân sau của khu nhà Des Moines và các phòng khách của khu nhà Concord và cả hiên trước của khu Charleston. Chiến dịch này được xây dựng nhờ những người lao động đã đóng góp 5, 10 và 20 USD từ khoản tiền tiết kiệm ít ỏi của mình”.

    Và Obama xúc động nói với những cử tri đã chọn ông: “Đây là chiến thắng của chính các bạn. Tôi biết các bạn không chỉ làm việc đó để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử và tôi biết các bạn làm cũng không làm điều đó vì cá nhân tôi. Các bạn đã làm điều đó vì hiểu rõ tầm cỡ của nhiệm vụ đang nằm ở phía trước”.


    Diễn biến dồn dập của thời cuộc đã chứng minh: Chuẩn mực chính là Sự thay đổi!


    [​IMG]
    Thế giới cần sự đổi thay (Ảnh: TIME)


    Là giáo sư đại học ngành luật, luật sư, nhà báo từng phụ trách một tạp chí danh tiếng của đại học Havard, người Mỹ da màu Obama giành thắng lợi vang dội chính là thắng lợi mang tính biểu tượng thời đại của nền kinh tế tri thức, của nền văn minh trí tuệ mà thế hệ trẻ, nguồn lực quyết định làm thay đổi thế giới đang khát khao hướng tới.

    Bộ máy vận động bầu cử của Obama đã huy động một đội ngũ tình nguyện viên tuổi từ 16 đến 35, được huấn luyện bài bản như một bầy ong thông minh cần mẫn, bằng mọi phương tiện nhằm đưa thông điệp đổi mới đến từng cử tri để chinh phục họ. Họ hiểu rằng còn có nhiều nghịch lý, nhiều sự thật phũ phàng và bất công, những mâu thuẫn chồng chất trong lòng nước Mỹ và thế giới, chính vì vậy họ mong chờ một sự thay đổi. Và vì muốn thay đổi, họ chọn Obama mặc dầu biết con đường phía trước còn rất nhiều chông gai.

    Với “hiện tượng Obama”, người ta hiểu thêm được rằng, biến đổi chính là một hằng số trong thế giới đầy bất định khó mà tiên liệu được hết. Sức sống mới của các khả năng thích nghi và đổi mới của thời đại đã sáng tạo nên những hợp trội của tiến hoá, tạo ra đây đó những trật tự mới có chất lượng tổ chức cao hơn cho cuộc sống.

    Quả là chúng ta đang tiếp cận với một thế giới mà độ phức tạp của nó đòi hỏi phải có cách tư duy mới để nhìn nhận và khám phá. Hệ thống lớn với những tầng cấu trúc cực kỳ phức tạp như xã hội loài người lại đang ở trong một thời kỳ mà các quy luật của lượng biến thành chất và phủ định của phủ định bột phát, tác động đa trùng ở nhiều tuyến, nhiều diện, cộng hưởng trong không gian và hội tụ trong thời gian.

    Người ta hiểu ra rằng, dường như quá khứ dừng lại ở đây, tương lai không còn là sự nối tiếp giản đơn theo tuyến tính của cái đã xảy ra trong cuộc sống. Nói cuộc sống, chính là nói sự vận động của tự nhiên và hoạt động của con người.

    Trong vòng 30 năm qua từ thế kỷ XX bước sang thế kỷ XXI, thế giới đã trải qua những biến động dữ dội với những sự kiện làm thay đổi diện mạo chính trị trên bản đồ các quốc gia mà trước những năm 90 của thế kỷ XX không ai có thể hình dung được.

    Cùng với những biến động chính trị và xã hội long trời lỡ đất, cùng với cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu đang tác động đến cuộc sống của cả loài người trên quả đất, nhất là những người nghèo, những nước nghèo, là những thiên tai dồn dập với những cơn sóng thần tàn phá các nước Nam Á và Đông Nam Á dạo nào, những cuộc động đất khủng khiếp xảy ra trên đất nước đông dân nhất hành tinh…, đã cho chúng ta hiểu rõ về tính bất định và không dự đoán được của cái thế giới mà chúng ta đang sống.

    Thì riêng với chuyện nước mưa nhấn chìm Hà Nội vừa mở rộng khiến ngay giữa Thủ đô mà số người chết vì nước lụt lại lớn hơn tất cả các địa phương khác, ngoài việc phơi bày sự yếu kém của bộ máy quản lý đô thị càng chứng minh tính phức tạp của hoạt động quản lý đòi hỏi phải đặt vào đó những người có năng lực và phẩm chất như thế nào mới có thể chủ động đối phó với biến động khó lường của thiên nhiên cũng như của xã hội.

    Dòng chảy của cuộc sống ấy vẫn miệt mài không một phút giây ngừng nghỉ. Nói cuộc sống, chính là nói sự vận động của tự nhiên và hoạt động của con người. Miệt mài không ngừng nghỉ, song không phải là cái trước tiếp cái sau theo trình tự tuyến tính mà luôn nảy sinh những nhân tố mới, những tương tác mới tạo ra khả năng nảy sinh những hợp trội không dự báo trước được.

    Trật tự mới, tổ chức mới là do các thành phần liên kết, tương tác với nhau mà cùng tạo thành, chứ không phải được lập nên do một mệnh lệnh nào từ bên ngoài, từ bên trên quyết định. Trong dòng chảy miệt mài với những đột phá những hợp trội ấy của cuộc sống, con người tịến vào những miền đất mới mà hành trang cần thiết nhất chính là đôi mắt mới, một tư duy mới.

    Nếu chỉ quen với con đường mòn, người đi sau dẫm lên dấu chân của người đi trước, sẽ dẫn đến thảm hoạ vì con đường mòn đó không có lối ra trong một thế giới đầy biến động với những bước đột phá mà mọi sự dự đoán đều không chắc chắn.

    Không có một bản đồ vạch sẵn cho con đường phía trước. Những kinh nghiệm có sẵn, những phương pháp truyền thống không còn đủ cho hành trình của dân tộc đi về phía trước. Vì thế, sáng tạo và linh hoạt trong tư duy cũng như trong hành động phải là phẩm chất hàng đầu của con người Việt Nam đang sống trong thời đại của những biến động như chúng ta đang chứng kiến.
    Với những đột phá ấy của cuộc sống, con người tịến vào những miền đất mới mà hành trang cần thiết nhất chính là đôi mắt mới nhìn vào cuộc sống để phân tích và hành động. Hiện tượng Obama góp thêm một giục giã phải có đôi mắt mới ấy.


    • [*] GS Tương Lai
    -------------
    Ghi chú:
    * “Tư duy lai cho tương lai”. NXB Trẻ. 2000

    ** C.Mác và PH.Ang-ghen Toàn tập. Tập 21.NXBCTQG HàNôi 1995, tr.421


    (Nguồn: TuanVietNam.Net, ngày 09/11/2008, http://www.tuanvietnam.net/vn/tulieusuyngam/5265/index.aspx)
     
    Chỉnh sửa cuối: 11/11/2008
  3. langtukhongtien

    langtukhongtien New Member

    Obama đắc cử tổng thống Mĩ là 1 bài học chứng tỏ cho thế giới biết rằng: Những giáo điều, những phương châm Bảo Thủ [ conservative] của thế hệ già nua đã chấm dứt. Thế hệ trẻ ở Mĩ bây giờ không còn ôm cục đá ngàn cân, bo bo giữ lấy cái giá trị ngàn vàng nữa. Họ đã có 1 cái nhìn sâu hơn về con người, về thế giới. đây là 1 điều rất đáng mừng cho nhân loại.
     
  4. votienlong

    votienlong Noname

    ông Obama đúng là hình tượng của thế hệ trẻ ngày nay......
     
  5. Pie

    Pie New Member

    Mỗi cây mỗi quả bác ơi, cứ phải từ từ chờ đợi thêm những động thái mới of BO sau 01/2009 đã. Vả lại VN cũng nhìu gương để chúng ta đáng học hỏi mà :p đâu cần nhìn xa tới US đâu bác.
     
  6. tandai

    tandai Tự hành lữ khách...


    [​IMG]

    Barack Obama - Vị hoàng tử bước ra từ thế giới tưởng tượng (Ảnh: Time)

    Một số hoàng tử được sinh ra trong cung điện. Số khác sinh ra trong nghèo khổ. Nhưng hiếm hoi có người được sinh ra trong trí tưởng tượng, bên ngoài những va chạm của lịch sử và hy vọng. Barack Obama chưa từng bàn luận về cách mà mọi người kỳ vọng ở ông. Bất cứ cơ hội nào nói về chủ đề này, chỉ là một câu lặp lại: “Tôi không phải là người tạo ra lịch sử. Mà là bạn”.


    Thực tế, khi ông nhìn ra quang cảnh bên ngoài vào buổi tối cuộc bầu cử lịch sử 4.11, qua tấm kính chống đạn, trong một công viên được đặt tên của vị tướng thời Nội chiến tại Mỹ, ông đã nhìn thấy sự thật trên gương mặt của người dân Mỹ.

    “Chúng ta là những người mà chúng ta mong đợi, ông thường nói. Nhưng mọi người đang mong đợi ông, mong đợi một người có thể kết thúc điều mà King (tên của mục sư da đen Martin Luther King - người đấu tranh cho quyền bình đẳng của người da đen ở Mỹ với câu nói bất hủ “I have a dream”. King cũng đồng thời có nghĩa một ông vua - PV) đã bắt đầu.

    “Nếu có bất cứ ai ngoài kia vẫn còn hoài nghi về việc liệu nước Mỹ có là mảnh đất nơi mọi điều đều có thể xảy ra”, vị tân Tổng thống Mỹ nói. “Những ai vẫn còn băn khoăn liệu giấc mơ của những người đã sáng lập ra nước Mỹ có còn tồn tại ở thời đại chúng ta, vẫn còn có những câu hỏi về quyền lực của nền dân chủ tại Mỹ. Đêm nay chính là câu trả lời cho các bạn”.


    [​IMG]

    Ảnh hậu trường: Lau tấm kính chắn đạn, chuẩn bị cho lễ đăng quang tổng thống của
    Obama tại sân Grant Park (Ảnh: Time)

    Obama không giành chiến thắng vì màu da của ông. Cũng không phải ông đã giành chiến thắng bất chấp màu da của mình. Ông đã chiến thắng bởi tại thời khắc nguy hiểm trong chặng hành trình của một đất nước còn trẻ lại có nhiều người cùng đoàn kết đến thế để cố gắng cứu vớt nó. Và đó là chiến thắng của tất cả mọi người.


    Nhớ về ngày này, các bậc cha mẹ có thể kể cho con cháu mình về khoảng khắc họ đón chúng từ trường học để chúng được trực tiếp chứng kiến ứng viên người Mỹ gốc Phi đã tạo ra lịch sử. Một cuộc bầu cử tại một trong những nền dân chủ lâu đời nhất thế giới cũng giống như một cuộc bầu cử tương tự tại một quốc gia mới lập nền dân chủ, khi các công dân, già trẻ, gái trai đổ ra đường khiêu vũ, hò hét ăn mừng cho chiến thắng của người mà họ bầu chọn. Giống như dư vị của một cuộc cách mạng.

    Viết lại cuốn sách

    “Bà đã về nhà”, Obama nói với đám đông yên lặng tại Charlotte, N.C. đêm trước ngày bầu cử 4.11, về người bà đã nuôi ông lớn, đã góp phần tạo nên cá tính của ông, nhưng lại ra đi khi chưa kịp chứng kiến chiến thắng của người cháu. "Bà là một trong những người anh hùng thầm lặng trên khắp nước Mỹ”, ông nói, lần đầu tiên, nước mắt tràn trên khuôn mặt. "Họ không nổi tiếng. Tên tuổi của họ không xuất hiện trên báo chí, nhưng mỗi ngày và tất cả mọi ngày, họ đã làm việc chăm chỉ để cống hiến cho đất nước”.

    Vào thời khắc của cơn nguy khốn nhãn tiền, nước Mỹ đã quyết định đặt vận mệnh của mình vào tay một người đàn ông được sinh ra bởi một người mẹ da trắng duy tâm và người cha là một sinh viên người Phi. Người đàn ông đã lớn lên trong nghèo khó, nhưng luôn nỗ lực hết sức để được nhận vào các trường tốt nhất, đã cố gắng để vươn lên từ thế giới chính trường khắc nghiệt ở Chicago tới Thượng viện Mỹ và giờ đây là Nhà Trắng.

    [​IMG]

    Vào thời khắc nguy khốn, nước Mỹ đã
    chọn Obama (Ảnh: Time)

    Những thành công đó, nếu so với những gì mà các thành viên gia đình Bush, hay Kennedy thậm chí là Roosevelt hay Adam hoặc bất cứ hoàng tử Mỹ nào khác được sinh ra trong quyền lực đạt được, chính là sự tượng trưng cho hành trình cấp tiến như câu nói thúc giục giấc mơ cho những trẻ em Mỹ ngay từ nhà trẻ: “Bất cứ ai lớn lên cũng có thể trở thành Tổng thống”!


    Một quốc gia cần đến những tổng thống vĩ đại trong những thời đại không quan trọng. Một quốc gia chỉ cần đến vị tổng thống đó, khi tương lai đang đe dọa khạc ra những con quái thú.

    Chúng ta đã được nghe quá nhiều về những cử tri trẻ, lần đầu tiên bỏ phiếu, đã lựa chọn Obama mà dễ dàng quên đi những cử tri khác, những người chưa từng đi bỏ phiếu kể từ sau cuộc chiến của Mỹ tại Việt Nam. Những người chưa bao giờ nghĩ rằng họ có thể bỏ phiếu cho một người da đen, hay một người dân chủ.

    Nhưng rất nhiều người Mỹ đang sống trong thập kỷ tồi tệ nhất của cuộc đời họ, và họ mắc phải vấn đề về kiểm soát cơn giận. Họ thấy một cuộc chiến tốn kém và vô nghĩa, một thành phố bị nuốt chửng, và giờ đây là một nền kinh tế ngập ngụa trong các khoản nợ nước ngoài và các vòng kìm kẹp. Tất cả tạo nên cơn bão hoàn hảo của các điềm xấu.

    Nhưng thậm chí, ngay cả những người vĩ đại cũng hiếm khi giành chiến thắng trong cuộc dạo chơi này. Ronald Reagan không làm được điều đó. John Kennedy cũng không. Những người, với tầm nhìn rõ nhất, thường phải đấu tranh với những điều khó khăn nhất để người khác thấy được những điều họ làm.

    [​IMG]

    Một đêm diễn thuyết tại Iowa (Ảnh: Time)

    Nếu như một năm trước, đáp án cho câu hỏi “Ai trong số 2 ứng cử viên Đảng Dân chủ có thể thắng cử” là Hillary Clinton, thì ít lâu sau đó, Obama, từ một thượng nghị sĩ vô danh, đã lội ngược dòng, tạo nên sự hàn gắn trong những chia rẽ của Đảng Dân chủ. Ông đã xây một nhờ thờ mới, chạm được vào trái tim những cử tri đã mất đi sự tin tưởng ở chính phủ, hoặc chưa từng có sự tin tưởng vào ai. “Chúng ta cần phải bắt đầu lại”, ông thường nói, “cất giọng nhỏ nhẹ, cẩn trọng lắng nghe, tìm giải pháp và giữ lời”.

    Vào một đêm mùa đông lạnh giá hồi tháng Giêng tại Iowa, trong một cuộc diễn thuyết, Obama đã thực sự khiến cử tri Mỹ tin vào một điều có thể. "Họ nói rằng ngày này sẽ không bao giờ đến. Họ nói rằng đất nước này đã bị chia rẽ, bị vỡ mộng không thể cùng sát cánh bên nhau, chung vai vì một mục đích. Nhưng vào đêm nay, tại thời khắc này của lịch sử - bạn đã làm được điều mà những người yếm thế nói rằng chúng ta không thể làm được”, Obama nói.

    Ông đã giành được sự ủng hộ của cử tri nữ mà không có sự giúp đỡ của các hiệp hội phụ nữ. Ông đã nhận được phiếu ủng hộ của người da đen mà không viện đến lợi thế về mầu da. Và điều quan trọng nhất, Obama đã giành được “trái bóng vàng” của chính trị Mỹ: Những cử tri trẻ - những đối tượng không chỉ đem lại cho chiến dịch tranh cử của ông hơi thở thơi thới của hy vọng và nhiệt huyết, mà còn thổi luồng gió xuân đến cả những thế hệ già cả.

    Hai người đàn ông, hai tầm nhìn

    [​IMG]
    Ảnh hậu trường: "Sớm mai" - Obama nói chuyện với một nhân viên vào buổi sáng sớm trên đường đến Iowa (Nguồn: Time)


    Trong bối cảnh nước Mỹ đang đối mặt với một nền kinh tế ốm yếu và một Tổng thống bị mất lòng tin, chính trị gia kỳ cựu McCain chỉ như con cừu tế thần của Đảng Cộng hoà. Trong lúc cuộc đua chưa kết thúc, tất cả chỉ là một sự lựa chọn. Đó không chỉ là trắng hay đen, đỏ hay xanh, già hay trẻ, dù có trọn vẹn một thế hệ ở giữa những điều đó.

    Xuyên suốt cuộc hành trình, McCain và Obama đã mang những nhìn nhận rất khác biệt về sự thay đổi.

    McCain nhìn nhận sự thay đổi như một thách thức, phép thử cho sự cứng rắn của ông. Obama lại cho đó là cơ hội, phép thử của tài linh hoạt. McCain cho rằng thay đổi là cải tổ hệ thống. Obama nói về nó như sự tái thiết từ nền tảng. McCain không dùng email. Và mỗi cơ hội có thể, ông lại hô hào những giá trị bất biến dù ở hoàn cảnh nào: Trách nhiệm, lòng tự trọng và quốc gia trên hết.

    Đối lập với điều đó, Obama, rõ ràng, là người mang thuyết duy thực với con mắt tinh tường. Ông chính là trải nghiệm của những thay đổi - chuyển đổi những đất nước, các nền văn hoá và nghề nghiệp. Thậm chí cả tên của ông: Barry cũng trở thành Barack. “Bạn không thể ngăn cản thay đổi đến”, ông tranh luận. “Bạn chỉ có thể đánh dấu nó và tìm cách đi cùng nó. Nếu bạn thông minh kèm theo chút may mắn, bạn có thể biến nó thành người bạn của mình”.

    Nếu sự lựa chọn đó vẫn chưa đủ rõ, McCain đã vẽ ra đường cách biệt sắc nét hơn. Việc lựa chọn Phó Tổng thống luôn hứa hẹn những phức tạp lớn đối với một phi công đơn độc từng bác bỏ ý tưởng về một bạn đồng hành ở mọi phương diện. Nhưng giờ đây, hiến pháp lại buộc ông phải chọn lựa một người cùng cánh. McCain, rõ ràng, không phải tuýp người muốn tìm ai đó để giúp ông điều hành đất nước. Nhưng, nếu tìm ai đó có thể giúp ông chiến thắng?

    Sự lựa chọn đó, cuối cùng, là Sarah Palin - nữ Thống đốc xinh đẹp đến từ Alaska. Bà Palin tự gọi mình là gương mặt mới, người không thể chịu được “những anh chàng tốt nhưng cũ kỹ”. Nhưng Palin lại chọn cách chơi lại “những nốt nhạc” quá khứ: Một người mẹ của 5 đứa con đến từ một thị trấn miền biên, người cổ vũ cho những giá trị của một nước Mỹ đơn giản hơn, an toàn hơn trước một thị trường đa sắc, đa văn hoá, đầy thách thức tài chính và cạnh tranh toàn cầu mà Obama đang sống.

    Sự góp mặt của bà Palin càng tô điểm thêm cho sự đối lập: Bà lớn tiếng tuyên bố “chúng ta hầu như không biết về Barack Obama” trước cả khi cởi bỏ áo khoác. Bà liên hồi cảnh báo rằng ông Obama không đủ phẩm chất để làm Tổng thống, thậm chí ngay cả khi chính những lãnh đạo trong Đảng Cộng hoà tự hỏi liệu bà đã sẵn sàng cho cương vị Phó Tổng thống? Bà hoan hỉ viếng thăm “nước Mỹ thực sự”, đến thăm “những khu vực ủng hộ nước Mỹ trong quốc gia rộng lớn này”.

    Bà Palin không ngờ rằng chính các mũi dùi công kích đó lại là lời mời gọi để Obama đứng lên chứng tỏ tương lai mà nước Mỹ có thể vươn tới. “Không có bất cứ khu vực nào là nước Mỹ thực, hay giả mạo trên đất nước này”, Obama phản pháo. “Chúng ta là một quốc gia. Tất cả chúng ta đều tự hào về điều đó. Tất cả chúng ta đều là những người yêu nước”.

    Vào giữa tháng 9, ứng cử viên McCain, với sự phụ tá của Palin, đã thu hẹp dần khoảng cách về giới từng là mối lo trong chiến dịch tranh cử của ông. Đây là tín hiệu vui đầu tiên trên suốt chặng đường dài tranh cử. McCain luôn nhấn mạnh rằng ông là người duy nhất đã được thử thách trong một cuộc khủng hoảng. Và điều đó đã mang lại kết quả, cho tới khi chính trị gia này được thử thách trong một cuộc khủng hoảng.

    Cuộc khủng hoảng tài chính tại Mỹ, nhẽ ra có thể chôn vùi chiến thắng của Obama, nhưng hoá ra lại chắp cho ông đôi cánh mới. Nó đã khiến cử tri đánh giá sát sao nhất về tiên liệu của ông trong thực tế. Nó đã trao cho Obama, trong suốt 3 tuần tranh cử cuối cùng và 3 cuộc tranh luận trực tiếp, một vũ đài để chứng tỏ tài năng của một nhà lãnh đạo, điều mà nếu trải qua hàng thập kỷ tranh cãi ở Thượng viện cũng không thể mang lại.

    [​IMG]
    Ảnh hậu trường: Obama tĩnh lặng trong hành lang vắng trước khi lên diễn thuyết (Ảnh: Time)



    Vào ngày ngân hàng Lehman Brothers chính thức công bố sụp đổ, ông McCain đang dẫn trước Obama 2 điểm. Kết quả trưng cầu ý kiến trên tờ Wall Street Journal hồi tháng 9 về ai là người có chính sách thuế tốt hơn, ông McCain đánh bại Obama với tỉ lệ 41% so với 37%. Ông McCain luôn hô hào về sự vững mạnh của nền kinh tế Mỹ, rằng ông “về cơ bản là người bãi bỏ quy định” vào thời điểm mà các quy định, cơ bản, đã trở nên chậm chạp.


    Vào thời điểm McCain quyết định tạm ngừng chiến dịch tranh cử, trở lại Washington để tìm biện pháp giải cứu nền kinh tế toàn cầu đã bị đóng cửa bởi chính đảng Cộng hoà, vị chính trị gia này đã trao cho Obama một vũ khí lợi hại tương tự như bản thân cuộc khủng hoảng. Thời gian bỗng trở nên đáng sợ, và McCain bỗng chốc trở thành người “không đáng tin cậy”, “bốc đồng”, thiếu thận trọng. Ông đã rơi vào cái bẫy không thể thoát ra trong suốt nhiều tuần sau đó. Bất cứ nỗ lực nào để làm một điều gì đó gây chú ý, hay tạo sự khác biệt, chỉ càng làm cho cái hố thêm sâu.

    Mỗi lần McCain thay đổi, như phe tranh cử của ông yêu cầu, sự xa cách của ông với cử tri càng lớn. Cứ 6/10 cử tri cho rằng McCain chỉ mất thời gian vào việc chỉ trích ông Obama, hơn là làm rõ vị trí và tầm nhìn về nền kinh tế.

    Ba cuộc tranh luận trực tiếp giữa hai ứng cử viên đã diễn ra vào đúng tâm điểm cuộc khủng hoảng. Cử tri được quyền phán xét vị Tổng thống tương lai một cách trực diện nhất. Không còn những đám đông ủng hộ, không có người viết diễn văn đứng sau để cứu họ.

    Cử tri, trước đó, được phe Cộng hoà nhồi nhét rằng Obama là một kẻ cấp tiến nguy hiểm, người bắt tay với khủng bố. Nhưng bằng thái độ mềm mỏng và nhạy cảm, Obama đã thuyết phục cử tri và làm giảm khoảng cách với McCain. Vào giữa tháng 10, chỉ có 1/3 cử tri cho rằng McCain có thể đưa nước Mỹ đến những thay đổi thực sự. Chiến dịch tranh cử của McCain không thể hồi phục lại sau đó.

    Con đường phía trước

    [​IMG]

    Barack Obama trở về nhà sau một cuộc vận động tranh cử (Ảnh: Time)

    Lịch sử hiện đại là một câu chuyện cảnh báo về những Tổng thống mới mưu mẹo hơn và khuyến khích các nhà lập pháp lơ đễnh với quyền lực. Trong cuộc chạy đua bất thành vào Thượng viện Bắc Carolina, Elizabeth Dole đã từng đưa ra một quảng cáo mang tính dự đoán rằng “những kẻ tự do này muốn kiểm soát hoàn toàn chính phủ, vào thời gian có khủng hoảng. Kiểm soát toàn bộ mọi mắt xích của chính phủ. Không còn sự kiểm soát và cân bằng. Không còn thảo luận. Không còn tự do”. Nếu những người Dân chủ như đối thủ của bà giành chiến thắng, bà cảnh báo “họ sẽ nhận được một cuốn séc để trống”.


    Sự rạn nứt đã bắt đầu từ trước các cuộc bỏ phiếu. Chủ tịch Uỷ ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện Mỹ Barney Frank tuyên bố về việc cắt giảm ngân sách quân sự 25% và đánh thuế “rất nhiều những kẻ giàu có đang nhở nhơ bên ngoài”. Tổ chức ân xá quốc tế đưa ra thời hạn chót để đóng cửa nhà tù Gitmo, còn ACLU muốn xem lại danh sách những nghi phạm bị theo dõi trong vòng 100 ngày.

    Obama sẽ đứng về bên nào? Phe tự do của Ted Kennedy già yếu mà ông tái tạo cảm hứng, phe bảo thủ Dân chủ Blue Dog mà ông đang bị ràng buộc, hay những người mới đến từ các quận màu tím hoặc thậm chí màu đỏ mà cuộc sống phụ thuộc vào các chương trình nghị sự ôn hoà?

    Obama đã nói về sự cần thiết phải ấn định lại các quyền, nhưng nếu cố dò hỏi về cách thức, ông bất ngờ biến mất như bọt biển. Ông Obama cam kết chấm dứt cuộc chiến tại Iraq một cách đầy trách nhiệm, nhưng căng thẳng giữa việc chấm dứt hay đảm nhận trách nhiệm vẫn tiếp diễn. Ông bỏ phiếu cho kế hoạch 700 tỉ USD giải cứu tài chính phố Wall, nhưng có quá nhiều lời phàn nàn về kế hoạch này hơn là về khoản tiền có giá trị trong đó. Và thời hạn ba tháng từ nay cho đến lễ nhậm chức hoàn toàn không có sự khoan nhượng đối với một vị tổng thống mới.

    Obama đã cảnh giác ở mọi góc độ, để không tự buộc mình vào quá nhiều chi tiết. Nhưng bản thân ông đã đưa ra rất nhiều lời cam kết. Thượng nghị sĩ Hillary Clinton không hề ảo tưởng về điều đang chờ đón phía trước. “Tôi nhớ rất rõ, ngay sau khi Bill (cựu Tổng thống Bill Clinton) thắng cử, chúng tôi đã phát hiện ra thâm hụt ngân sách lớn gấp 2 lần so với khoản được công bố”, bà tiết lộ trên tờ Time. "Nhìn vào chính quyền hiện nay, tôi nghĩ rằng chúng tôi sẽ thấy rất nhiều rắn đang trốn dưới những tảng đá, khi bắt đầu đi dồn chúng lại”, bà nói.

    Obama có một đội ngũ nhân viên sẵn sàng cộng tác chặt chẽ với Bộ Ngân khố và Lầu Năm góc trong trường hợp chiến thắng. Họ đã trình hàng loạt cái tên cho Cơ quan Điều tra Liên bang Mỹ, để chắc chắn họ không có vưóng mắc gì về an ninh trong thời gian sớm nhất. McCain đã chế giễu động thái này của Obama, nhưng, một mặt nào đó, sự chuẩn bị của vị tân Tổng thống cho tiến trình chuyển giao quyền lực đã phản ánh thực tế rằng, phần còn lại của thế giới sẽ không đợi đến lễ nhậm chức ngày 20.1 để biết xem ông nghĩ gì. Vào thời điểm như hiện nay, bất cứ điều gì tương tự không thể được xem là sự chuẩn bị thái quá.

    [​IMG]

    Con đường phía trước còn dài (Ảnh: Time)

    Cam kết của ông Obama về đoàn kết dân tộc sẽ chẳng có nghĩa gì, nếu ông chỉ làm những điều hiển nhiên dễ dàng. Ông sẽ phải tìm ra những người Cộng hoà thực sự để đưa vào trong danh sách nội các thực sự. Ông phải sử dụng quyền lực của mình theo cách có thể khiến cả hai đảng cùng mất lòng, để tạo sức nặng cho những từ ngữ mà chúng ta cần phải nghe, chứ không chỉ là những từ trên đầu lưỡi, như sự khổ hạnh, sự hy sinh, trách nhiệm đối với con cái.


    Khoản nợ quốc gia đã vượt 10 nghìn tỉ USD vào tháng 9, và vào tháng tới, khoản nợ này sẽ tăng thêm 500 tỉ USD – cú lao nhanh nhất, xa nhất vào điểm đỏ tài chính trong hơn 50 năm qua. Liệu Obama có thể chấm dứt được tình trạng tiêu chuẩn kép giữa cách thức mà Washington làm việc và cách mà bất cứ nơi nào khác làm, những kẻ hở mà nó bảo vệ, những cảm giác chung mà nó chống lại?

    “Chiến thắng này, nếu đơn độc, sẽ không phải là sự thay đổi chúng ta tìm kiếm”, ông Obama tuyên bố tối 4.11. “Đó chỉ là cơ hội cho chúng ta để tạo nên sự thay đổi. Và điều đó không xảy ra nếu chúng ta quay trở lại con đường cũ. Nó không thể xảy ra nếu thiếu các bạn”.

    Nước Mỹ đã có những nhà lãnh đạo mà người dân cho là xứng đáng. Nếu chúng ta đưa họ lên, rồi quẳng họ xuống mà từ chối ủng hộ họ, thì không có Tổng thống nào, dù có khả năng hùng biện đến đâu, dù có những ý tưởng sâu sắc đến đâu về những việc cần làm, có thể đưa nước Mỹ đến nơi mà chúng ta từ chối đi tới. Hành trình này không chấm dứt vào ngày Bầu cử, đó là điều mà Obama đã nhắc đi, nhắc lại khi ông nói về khả năng những người bình thường làm nên những điều diệu kỳ. Vì thế, nước Mỹ, đơn thuần, đang ở giai đoạn cuối của sự bắt đầu.


    • [*] Thủy Phương (dịch từ TIME Magazine)
    (Nguồn: VietNamNet, 21/11/2008, http://www.tuanvietnam.net/vn/tulieusuyngam/5391/index.aspx)
     
    Chỉnh sửa cuối: 21/11/2008
  7. F_M

    F_M New Member

    các bác cứ lấy dẫn chứng nhân vật đâu đâu không ? trong khi Việt Nam mình lại không thấy các bác đưa lên.
     

Chia sẻ trang này