Chùm thơ đêm của thi sĩ Hoàng Cầm

Thảo luận trong 'VƯỜN THƠ' bắt đầu bởi truongluu1575, 10/11/2010.

  1. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    ĐÊM KIM

    Về Kinh Bắc phải đâu con nghẹn khóc
    Con không cười
    Con thoảng nhớ thoảng quên

    Hình nhân má điệp tóc mực tàu
    Mắt nghiêng dựa liếp
    Mai nhảy vào đám lửa giỗ đầu

    Gấm Song Cầu khoác lại áo ngày xưa
    Da trứng bóc
    phủ bụi tàn nhang

    Phía đông kéo cưa xẻ gỗ
    Phía tây chầy nện ván thiên

    Ông phó may già mười đêm chẳng ngủ
    rũ xô gai biển động tìm kim

    Kèn già lam ai tập thổi
    Gió mất chồi xuân đay nghiến lũy tre dầy
    Năm ba gã trai tập bài lưu thủy
    Một trẻ sơ sinh đuổi giọng mèo hoang
    qua miếu mưa phùn

    Giặc bên sông đã cắm cờ hạ trại

    Mẹ đón con rung gậy mía Đường Trèo
     
  2. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    ĐÊM THỦY

    Về Kinh Bắc phải đâu con nhắm mắt
    Gài mảnh gương giàn thiên lý đợi tua rua

    Chùa Phật Tích ruỗi trong màn lụa bạch
    Tượng Quan Âm má ửng bồ quân

    Chuông chiều cởi yếm
    Chuông sớm đội khăn
    Câu kinh tê tê mười ngón tay măng
    Mõ đêm hè cuốc lội
    Ao mưa dằng rịt lá trường sinh

    Gió vào trăm cửa
    Gió ra hồng da trinh nữ
    Gió vào xanh quan lục
    Gió ra vàng thớ mít
    Ong bay vai áo tiểu thon mình

    Thập điện Diêm vương mở hội
    Trong mắt trẻ lên năm

    Trưa hè gãy rắc cành hoa đại
    Mái hậu cung bồ các tha rơm
    Liếu điếu vỗ hoa xoan lả tả
    Lụa sồng nén nghẹn búp thanh xuân

    Tờ kinh đắp mặt ru bươm bướm
    Chuối chín cây đổ gục đứt dây bìm
     
  3. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    ĐÊM MỘC

    Về Kinh Bắc phải đâu con hé miệng
    Khế chua vôi bột lòng tay

    Tràng pháo ròng thân cau mới bói
    Tênh tênh chở đá Ba Vì
    Tiếc gì nhau nữa
    Lứa ong bầu châm lửa gót chân

    Cói Thanh ép mỏng
    Bao giờ lim gãy đá tan

    Ngủ lại giấc mơ dang dở
    Chũm cau căng nứt mạch tằm

    Yếm may ba ngày mẹ vá lại
    Khuya nghe buồng động bóng đêm rằm
    Súng lệnh gươm đao rậm rịch
    Thua
    lá màn lay
    muỗi ngủ mê
     
  4. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    ĐÊM HỎA

    Về Kinh Bắc tìm chơi đàn kiến lửa
    Ngón tay di sợi chỉ nâu

    Mây nồi rang úp chụp đỉnh đầu
    Giun đất lòng thòng mỏ con gà trụi
    Võng mắc cành hồng chạc ổi
    Kiều khàn
    Dứt giọng nho sinh
    … “buông mành…
    … Con oanh học nói…”

    Vợ xách giỏ cua đồng nghén nước
    Hoa thui ngọn bí lông tơ
    Đại hạn tháng ba
    Lá lúa rang châu chấu

    Mải dỗ con
    Mắt cua nghênh giã cảnh giã người
    Càng hy vọng tủa lên trời đợi bão

    Chiều cơm suông
    Năm ngón tay lằn mông trẻ nhỏ

    Trăng lên chém đầu ngọn gió
    Cành si bưng chậu máu chát chao
    Cuối năm rì rầm tiếng khóc
    Chàng ôi ngựa tía võng đào

    Chợt mê thét giữa sân
    Nét mác chữ thiên toạc lưng trâu mộng
    Máu đổ
    Mây đùn
    Gió lộng

    Sớm mai đi
     
  5. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    ĐÊM THỔ

    Cúi lạy Mẹ con trở về Kinh Bắc
    Chiều xưa giẻ quạt voi lồng
    Thân cau cụt vẫy đuôi mèo trắng mốc
    Chuồn chuồn khiêng nắng sang sông

    Đê mười tám khúc Văn Giang
    Chuông Bách Môn đổ xô gò má
    Mây thành thổi lửa
    Nẻo Đông Triều khép mở gió kỳ lân
    Chớp rạch dáng tiên vén xiêm xõa ngủ
    thoắt chìm
    Gấu đẩy đá Thiên Thai

    Đi đâu

    Tràng mày xếch vòng cung
    bắn nát chiều mai ráng đỏ
    Châu chấu ma vờn cổ yếm xây

    Không gặp người quen
    hờ
    ngõ cũ

    Đêm xuống
    làm lầu hoang
    Trò chuyện gì ai đâu
    Mồ tháng giêng mưa sũng
    Đằm ca dao sáo diều chiều lịm tím lưng trâu

    Bưởi Nga My sao mẹ bắt đèo bòng
     
  6. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    9h12 phút ngày 6/5/2010 thi sĩ Hoàng Cầm đã nhẹ bước ra đi sau chặng đường dài 88 năm bền bỉ đánh giặc và viết, yêu và viết, sống và viết. Cầm bút từ năm 15 tuổi, 18 tuổi có Hận ngày xanh, bông sen trắng (1940) đã làm ngạc nhiên giới văn bút nước nhà; 20 tuổi có Hận Nam Quan ( 1942) vở kịch thơ lịch sử, tiếng vọng đắng cay và bi tráng nơi biên cương phía Bắc vẫn còn nguyên giá trị tận ngày nay. Cho đến cuối đời ông còn cho ra 99 tình khúc ( 2007) trước khi trút hơi thở cuối cùng để đi về cõi Thiên Thai.

    Suốt cuộc đời thi sĩ chỉ gói gọn trong hai chữ tìm và về. Ông tìm về nơi ông sinh ra, nơi trọn đời ông nhớ thương day dứt: Cúi lạy mẹ con trở về Kinh Bắc/ Chiều xưa giẻ quạt voi lồng/ Thân cau cụt vẫy đuôi mèo trắng mốc/ Chuồn chuồn khiêng nắng sang sông…” Ông Tìm về bên kia sông Đuống: “nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ” nơi ông đánh giặc và yêu. Tìm về với chính tuổi thơ ông: Ta con chim cu về gù rặng tre/ đưa nắng ấu thơ về sân đất trắng/đưa mây lành những phương trời lạ/ Về tụ nóc cây rơm. Và tìm cả những gì không có, những gì chỉ có trong giấc mơ như chiếc lá diêu bông kia: Từ thuở ấy /Em cầm chiếc lá /Đi đầu non cuối bể. /Gió quê vi vút gọi. /Diêu Bông hời… /ới Diêu Bông!

    Ông về nơi cõi thực, tìm nơi cõi mộng. Cũng giống như Trần Dần và biết bao thi sĩ thế hệ của ông- Mỗi người thăm thẳm một chiêm bao (thơ Trần Dần). Cuộc kiếm tìm của khát vọng tự do: Người sau kẻ trước lao vào giặc/ Giữ vừng nghìn thu một giống nòi; của khát vọng làm người tự do: Ta con bê lạc ráng chiều xanh/ đi mãi tìm sim chẳng chín; của những mặc cảm Oedipe , những cơn khát của tình yêu: Váy Đình Bảng buông chùng cửa võng…

    Tìm và không thấy không có, hoặc thấy đấy có đấy nhưng không phải của mình, mãi mãi không . Như hạnh phúc vậy, ta vẫn đi tìm suốt đời tóm lại vẫn chỉ là một giấc mơ, đó là bi kịch người cũng là bi kịch thi sĩ thế hệ ông. Phùng Quán đã ra đi, rồi Trần Dần, Lê Đạt, Hữu Loan và bây giờ đến lượt ông. Giống như thời kháng Pháp ông đã từng thảng thốt kêu lên: Trong tiểu đội của anh/ Những ai còn ai mất?/ Không ai còn, ai mất/ Ai cũng chết mà thôi.

    Những ông không chết, cũng như Phùng Quán, Trần Dần, Lê Đạt, Hữu Loan… không ai chết cả. Tất cả chỉ chấm dứt một cõi mơ này để tìm về một cõi mơ khác.
     
  7. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    NGÃ BA SÔNG



    Mắt em đi suốt vòng thân phận
    Chỉ được quay về lúc lệ rơi
    Hồn em thả hết nguồn thi tứ
    Chỉ được bừng lên lúc miệng cười

    Thì …. Ngã ba sông …. ba hướng thuyền
    Hướng nào khôn, dại, hướng nào điên?
    Liệu còn một hướng ta bơi đứng
    Vớt cánh mai vàng xập sóng đen

    Vừa khi vuốt tóc nhìn chênh bến
    CHợt thấy dài xanh ngất nước mây
    Hoa khô xây bậc cho thềm ngọc
    Một phím đàn đôi bốn cánh bay

    Ngự đỉnh dài ánh nguyệt xuyên xanh
    Đón chào nữ chúa khóc vô thanh
    Hỏi thăm ai nấc rung hoàn vũ ??
    Ba ngã sông cùng đáp: chính anh

    1994
    HOÀNG CẦM
     
  8. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    LUÂN HỒI

    Con đấy ư
    Con đã về Kinh Bắc
    Những cỏ Bồng Thi
    Với dế đầu si
    Những lá Diêu Bông
    Với đôi xe hồng
    Luân lưu thụ thai qua chín đời
    Đằng đẵng
    Đến khi con lọt lòng
    Cây đu đủ sau nhà vừa bấm ngọn
    Đội mũ niêu đen
    Đi trong đêm mưa dầm
    Mẹ đau trở dạ
    Sinh con ra
    Tiếng tù và xé canh ba
    Báo hiệu cơn giông nín lặng
    Trống liên hồi ra đi
    Ngăn trận bão bao la
    Trong giọt lệ cuối hàng mi
    Con đấy ư
    Mười ngày không khóc
    Mười thày lang dờ dẫm
    Ven giường ẩm ướt
    Mười đêm
    Tiếng trống chèo vuốt ngực Châu Long
    Bước “sắp qua cầu” nghẹn tiếng
     
  9. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    Em xáo kỹ rồi đây
    Ván này đến lân chị gọi
    Sĩ đỏ tượng vàng trốn mãi
    Để em xúi cả buổi chiều
    Chị xênh xang ngựa tía xe điều
    Em lót hậu cây tốt đen côi cút
    Tướng Bà sang sông kẻ đưa người rước
    Chống dáo chân đê
    Quân tốt ngẩn ngơ nhìn.
    Em lại về dắt nghé đồi sim
    Tìm thêm nữa lá Diêu Bông đợi chị
    Ơi chị ơi ! Chị ơi!
    Mùa này hoa sim nhiều thế
    Sao chị không về
    Váy ai chùng cửa võng mặt đê
    Em run rẩy khấn trời không phải chị…

    Dẫu phiêu bạt đầu non cuối bể
    Vẫn thương hai bàn tay che mặt chị ngày nào !
     
  10. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    VÔ ĐỀ

    Biển xanh ánh phật mười phương
    Hương sen dậy sáng
    Ôm trắng nghìn mây
    Vạn kiếp dãi dầu
    Oan nghiệt rên la bi thống
    Nước mắt dàn bốn đại dương đau
    Chiến tranh ư?
    Bạo lực cơ cầu
    Ðói hành hạ
    Rét dày vò số kiếp
    Người với người cắn nhau đau tội nghiệp
    Tình với tình biền biệt những lìa xa
     
  11. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    THƯƠNG EM !

    Thương em rỡn sóng mà quên
    Dọc đê toàn ớt chỉ thiên tía hồng
    Đôi ba xuân khép một vòng
    Trói người xé lưỡi, mắt ròng tuổi mưa
    Chợt nghe sông cạn bao giờ
    Đắng cay đứng sững mấy bờ nhân duyên
    Đáy bùn quẫy mạnh ngó sen
    Hỡi ơi sông Sở, sông Tiền đó chăng ?
    Sương mù đóng chắc núi băng
    Vùi trinh bạch, xóa vĩnh hằng thơ ngây
    Để em đau nỗi riêng này
    Chỉ thiên cứ mọc ngón tay nguyện thề

    Thôi em, cỏ mịn chân đê
    Anh đưa em nhẹ gót về xanh xưa
    Chỉ tay xuống đất làm mưa
    Mát chân em khỏa lững lờ nguồn xuân
    Tan rồi hạt bụi ái ân
    Vướng mi em một đôi lần… phải không?
     
  12. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    Dâng hương hồn mẹ

    Ta con chim cu về gù rặng tre
    đưa nắng ấu thơ về sân đất trắng
    đưa mây lành những phương trời lạ
    về tụ nóc cây rơm

    Ta ru em
    lớn lên em đừng tìm Mẹ phía cơn mưa
     
  13. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    Cây Tam cúc

    Cỗ bài tam cúc mép cong cong
    Rút trộm rơm nhà đi trải ổ
    Chị gọi đôi cây
    trầu cay má đỏ
    kết xe hồng đưa Chị đến quê Em

    Nghé cây bài tìm hơi tóc ấm
    Em đừng lớn nữa Chị đừng đi
    Tướng sĩ đỏ đen chui sấp ngửa
    Ổ rơm thơm đọng tuổi đương thì

    Đứa được
    chinh chuyền xủng xoẻng
    Đứa thua
    đáo gỡ ngoài thềm
    Em đi đêm tướng điều sĩ đỏ
    đổi xe hồng đưa Chị đến quê Em

    Năm sau giặc giã
    Quan Đốc đồng áo đen nẹp đỏ
    thả tịnh vàng cưới Chị
    võng mây trôi

    Em đứng nhìn theo Em gọi đôi
     
  14. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    Lá Diêu Bông

    Váy Đình Bảng buông chùng cửa võng
    Chị thẩn thơ đi tìm
    Đồng chiều,
    Cuống rạ.
    Chị bảo: Đứa nào tìm được Lá Diêu Bông
    Từ nay ta gọi là chồng.
    Hai ngày em đi tìm thấy lá
    Chị chau mày:
    Đâu phải Lá Diêu Bông.
    Mùa Đông sau em tìm thấy lá
    Chị lắc đầu,
    Trông nắng vãn bên sông.
    Ngày cưới chị
    Em tìm thấy lá
    Chị cười xe chỉ ấm trôn kim.
    Chị ba con
    Em tìm thấy lá
    Xòe tay phủ mặt chị không nhìn.
    Từ thuở ấy
    Em cầm chiếc lá
    Đi đầu non cuối bể.
    Gió quê vi vút gọi.
    Diêu Bông hời…
    ới Diêu Bông!
     
  15. truongluu1575

    truongluu1575 Ong tìm mật

    BÊN KIA SÔNG ĐUỐNG

    Em ơi! Buồn làm chi
    Anh đưa em về sông Đuống
    Ngày xưa cát trắng phẳng lỳ
    Sông Đuống trôi đi
    Một dòng lấp lánh
    Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ

    Xanh xanh bãi mía bờ dâu
    Ngô khoai biêng biếc
    Đứng bên này sông sao nhớ tiếc
    Sao xót xa như rụng bàn tay

    Bên kia sông Đuống
    Quê hương ta lúa nếp thơm đồng
    Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
    Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp
    Quê hương ta từ ngày khủng khiếp
    Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn

    Ruộng ta khô
    Nhà ta cháy
    Chó ngộ một đàn
    Lưỡi dài lê sắc máu

    Kiệt cùng ngõ thẳm bờ hoang
    Mẹ con đàn lợn âm dương
    Chia lìa đôi ngả
    Đám cưới chuột tưng bừng rộn rã
    Bây giờ tan tác về đâu ?

    Ai về bên kia sông Đuống
    Cho ta gửi tấm the đen
    Mấy trăm năm thấp thoáng
    mộng bình yên
    Những hội hè đình đám
    Trên núi Thiên Thai
    Trong chùa Bút Tháp
    Giữa huyện Lang Tài
    Gửi về may áo cho ai
    Chuông chùa văng vẳng nay người ở đâu
    Những nàng môi cắn chỉ quết trầu
    Những cụ già phơ phơ tóc trắng
    Những em xột xoạt quần nâu
    Bây giờ đi đâu ? Về đâu ?

    Ai về bên kia sông Đuống
    Có nhớ từng khuôn mặt búp sen
    Những cô hàng xén răng đen
    Cười như mùa thu tỏa nắng
    Chợ Hồ, chợ Sủi người đua chen
    Bãi Tràm chỉ người dăng tơ nghẽn lối
    Những nàng dệt sợi
    Đi bán lụa mầu
    Những người thợ nhuộm
    Đồng Tỉnh, Huê Cầu
    Bây giờ đi đâu ? Về đâu ?

    Bên kia sông Đuống
    Mẹ già nua còm cõi gánh hàng rong
    Dăm miếng cau khô
    Mấy lọ phẩm hồng
    Vài thếp giấy dầm hoen sương sớm
    Chợt lũ quỷ mắt xanh trừng trợn
    Khua giầy đinh đạp gẫy quán gầy teo
    Xì xồ cướp bóc
    Tan phiên chợ nghèo
    Lá đa lác đác trước lều
    Vài ba vết máu loang chiều mùa đông

    Chưa bán được một đồng
    Mẹ già lại quẩy gánh hàng rong
    Bước cao thấp trên bờ tre hun hút
    Có con cò trắng bay vùn vụt
    Lướt ngang dòng sông Đuống về đâu ?
    Mẹ ta lòng đói dạ sầu
    Đường trơn mưa lạnh mái đầu bạc phơ

    Bên kia sông Đuống
    Ta có đàn con thơ
    Ngày tranh nhau một bát cháo ngô
    Đêm líu díu chui gầm giường tránh đạn
    Lấy mẹt quây tròn
    Tưởng làm tổ ấm
    Trong giấc thơ ngây tiếng súng dồn tựa sấm
    Ú ớ cơn mê
    Thon thót giật mình
    Bóng giặc dày vò những nét môi xinh

    Đã có đất này chép tội
    Chúng ta không biết nguôi hờn

    Đêm buông xuống dòng sông Đuống
    – Con là ai ? — Con ở đâu về ?

    Hé một cánh liếp
    – Con vào đây bốn phía tường che
    Lửa đèn leo lét soi tình mẹ
    Khuôn mặt bừng lên như dựng giăng
    Ngậm ngùi tóc trắng đang thầm kể
    Những chuyện muôn đời không nói năng
    Đêm đi sâu quá lòng sông Đuống
    Bộ đội bên sông đã trở về
    Con bắt đầu xuất kích
    Trại giặc bắt đầu run trong sương
    Dao loé giữa chợ
    Gậy lùa cuối thôn
    Lúa chín vàng hoe giặc mất hồn
    Ăn không ngon
    Ngủ không yên
    Đứng không vững
    Chúng mày phát điên
    Quay cuồng như xéo trên đống lửa
    Mà cánh đồng ta còn chan chứa
    Bao nhiêu nắng đẹp mùa xuân
    Gió đưa tiếng hát về gần
    Thợ cấy đánh giặc dân quân cày bừa
    Tiếng bà ru cháu buổi trưa
    Chang chang nắng hạ võng đưa rầu rầu
    “À ơi… cha con chết trận từ lâu
    Con càng khôn lớn càng sâu mối thù”
    Tiếng em cắt cỏ hôm xưa
    Hiu hiu gió rét mịt mù mưa bay
    “Thân ta hoen ố vì mày
    Hờn ta cùng với đất này dài lâu…”

    Em ơi! Đừng hát nữa! Lòng anh đau
    Mẹ ơi! Đừng khóc nữa! Dạ con sầu
    Cánh đồng im phăng phắc
    Để con đi giết giặc
    Lấy máu nó rửa thù này
    Lấy súng nó cầm chắc tay
    Mỗi đêm một lần mở hội
    Trong lòng con chim múa hoa cười
    Vì nắng sắp lên rồi
    Chân trời đã tỏ
    Sông Đuống cuồn cuộn trôi
    Để nó cuốn phăng ra bể
    Bao nhiêu đồn giặc tơi bời
    Bao nhiêu nước mắt
    Bao nhiêu mồ hôi
    Bao nhiêu bóng tối
    Bao nhiêu nỗi đời

    Bao giờ về bên kia sông Đuống
    Anh lại tìm em
    Em mặc yếm thắm
    Em thắt lụa hồng
    Em đi trảy hội non sông
    Cười mê ánh sáng muôn lòng xuân xanh.
     

Chia sẻ trang này